گیربکس کرانویل پینیون چیست؟

گیربکس کرانویل که ممکن است آن را با اسم گیربکس شافت بغل نیز بشناسید؛ یک مدل از انواع گیربکس‌ صنعتی زاویه‌دار بوده که وظیفه تغییر جهت حرکت از ۹۰ تا ۱۸۰ درجه را در حین فعالیت (بدون نیاز به دستگاه اضافی یا توقف در فعالیت سیستم) دارد. در این گیربکسها از دو چرخ‌دنده مخروطی مارپیچ (کرانویل) و پینیون  استفاده میشود و معمولاً در سیستم‌هایی که نیاز به تغییر مسیر انتقال قدرت دارند، استفاده می‌شود.

این دستگاه ها به قابلیت استفاده در سیستم هایی که خط جریان دارای شکستگی (در حین فعالیت نیاز به تغییر جهت هست)، دوام بالا و بهره وری مناسبش معروف شده است. در ادامه به معرفی این دستگاه، مشخصات فنی، مزایا و معایب، نکات مهم برای زمان خرید و.... اشاره کرده ایم.

 مشخصات فنی گیربکس کرانویل پینیون

برای انتخاب دستگاه مناسب بهتر است که در ابتدا بررسی کنید آیا مشخصات فنی این دستگاه برای فعالیت شما مناسب است و میتواند نیازهای شما را رفع کند؟ اصطلاحا گفته میشود که گیربکس های هلیکال ترکیبی از مدلهای هلیکال و حلزونی است، چرا که از گیربکس های هلیکال نمیتوان در فعالیت هایی محدودیت فضا هست استفاده کنیم و دستگاه های حلزونی نیز مقاومت کافی در برابر بار تحمیلی را ندارند؛ پس مهندسین با توجه به نیازهای صنعتی دستگاهی با ساختار ترکیبی ساختند که در کنار سایز کوچک و اشغال فضای کم مقاومت بالایی در برابر بار تحمیلی دارد!
همانطور که از مهمترین ویژگی هایی که میتوان برای این دستگاه ها ذکر کرد، توانایی بالا در تولید گشتاور و تغییر جهت جریان در زاویه 90 درجه میباشد اما مشخصات فنی این دستگاه به صورت جزئی به این شکل است:

• نوع چرخ‌دنده: مخروطی مارپیچ (Bevel Helical) که دارای دندانه‌های زاویه‌دار است.
• راندمان بالا: تا ۹۶ درصد به دلیل طراحی دقیق چرخ‌دنده‌ها.
• چینش شافت‌ها: زاویه بین شافت ورودی و خروجی معمولاً ۹۰ درجه است (قابل تغییر).
• نسبت تبدیل: از 1:1 تا 1:100 بسته به تعداد مراحل گیربکس.
• گشتاور خروجی: قابل‌تأمین تا چند صد هزار نیوتن‌متر بسته به مدل.
• جنس بدنه: چدن نشکن یا فولاد آلیاژی برای مقاومت در برابر ضربه و فشار بالا.
• نوع نصب: قابلیت نصب به‌صورت افقی و عمودی.
• سیستم روغن‌کاری: استفاده از حمام روغن برای کاهش اصطکاک و افزایش طول عمر.
• سیستم خنک‌کننده: در مدل‌های سنگین دارای فن خنک‌کننده یا سیستم خنک‌کاری با روغن.

ساختار گیربکس کرانویل

در این دستگاه دو بخش اصلی کرانویل و پینیون وجود دارد که به غیر از این دو قسمت چندین هرزگرد هلیکال نیز تعبیه میشود. بخش های کرانویل و پینیون با زاویه 90 درجه نسبت به یکدیگر قرار میگیرند. 

پینیون به شکل یک محور مستقیما به موتور وصل میشود، دنده های مارپیچ در قسمت ابتدایی پینیون قرار گرفته و پس از دریافت حرکت دورانی آن را به قسمت بعدی یعنی کرانویل تحویل میدهد. 
کرانویل که به شکل یک قسمت مخروطی شکل بوده که دنده های مارپیچ داخل آن تعبیه شده اند، مستقیما با خروجی گیربکس ارتباط دارد. 
ورودی گیربکس پینیون به دو شکل طراحی میشود، در مدل اول به صورت هالوشافت بوده که موتور مستقیم به گیربکس وصل میشود و در مدل دوم از شافت استفاده میشوذ، در این مدل الکتروموتور توسط چرخ زنجیر، چرخ تسمه یا کوپلینک به گیربکس وصل میشود.

مزایای گیربکس کرانویل پینیون

1. تغییر جهت نیرو تا ۹۰ درجه یا بیشتر (در سیستم‌هایی که نیاز به تغییر مسیر انتقال نیرو دارند).
2. راندمان بالا (۹۶٪) به دلیل تماس تدریجی چرخ‌دنده‌های مخروطی.
3. تحمل بارهای سنگین و شوک‌های ناگهانی به دلیل طراحی محکم.
4. طول عمر بالا و استهلاک کم در صورت روغن‌کاری مناسب.
5. امکان ترکیب با گیربکس‌های دیگر (مانند هلیکال یا خورشیدی) برای بهبود عملکرد.
6. نصب آسان در فضاهای مختلف به دلیل طراحی زاویه‌ای و انعطاف‌پذیری بالا.

 معایب گیربکس کرانویل پینیون

1. قیمت بالا به دلیل طراحی پیچیده و دقت بالای چرخ‌دنده‌های مخروطی.
2. نیاز به روغن‌کاری مداوم برای کاهش اصطکاک و جلوگیری از سایش زودرس.
3. حساسیت به تنظیمات نادرست: تنظیم فاصله بین چرخ‌دنده‌ها بسیار مهم است.
4. خودقفل‌شوندگی: برخلاف گیربکس حلزونی، امکان برگشت‌پذیری نیرو وجود دارد.

 کاربردهای گیربکس کرانویل پینیون

همانطور که تا الان چندین بار بهش اشاره کردیم، گیربکس کرانویل به مقاومت بالا و اشغال فضای کم معروف است و به همین دلیل میتوان حدس زد که کاربرد اصلی این دستگاه ها برمیگردد به صنایع بزرگ و فعالیت هایی ها مشکل کمبود فضا دارند برمیگردد؛ اما سوال اصلی این است که از این دستگاه در کدام بخش این صنایع استفاده میشود؟

صنایع فولاد و نورد

1. استفاده در خطوط نورد فولاد، کوره‌های ذوب و دستگاه‌های برش فلزات.
2.  به کارگیری در جرثقیل‌های صنعتی و ماشین‌آلات سنگین.

صنایع سیمان و معدن

1. مورد استفاده در نوار نقاله‌های معادن و دستگاه‌های سنگ‌شکن.
2. کاربرد در دستگاه‌های میکسر و آسیاب سیمان.

صنایع خودروسازی و ماشین‌سازی

1. استفاده در تجهیزات تست خودرو، خط مونتاژ و ماشین‌آلات پرس.
2. مورد استفاده در گیربکس خودروها برای تغییر جهت انتقال نیرو.

نیروگاه‌ها و صنایع پتروشیمی

1. به کارگیری در ژنراتورها، کمپرسورها و توربین‌های گازی و بخاری.
2. استفاده در پمپ‌های پالایشگاهی و سیستم‌های انتقال مواد شیمیایی.

صنایع دریایی و کشتی‌سازی

1. کاربرد در سیستم‌های هدایت و کنترل پروانه کشتی‌ها.
2. استفاده در توربین‌های دریایی و سیستم‌های رانش شناورها.

صنایع غذایی و بسته‌بندی

1. به کارگیری در دستگاه‌های تولید و بسته‌بندی مواد غذایی.
2. استفاده در همزن‌های صنعتی و خطوط تولید لبنیات و نان.

 انواع گیربکس کرانویل پینیون

گیربکسهای پینیون در سری ها و طراحی های مختلفی وجود دارد و که انتخاب دستگاه مناسب به این برمیگردد که به یک شناخت کلی و قابل اطمینان از این دستگاه برسید. 

1. گیربکس کرانویل پینیون تک‌مرحله‌ای

دارای یک جفت چرخ‌دنده مخروطی مارپیچ.
مناسب برای نسبت‌های تبدیل پایین (1:1 تا 1:5).
کاربرد در سیستم‌های تغییر جهت نیرو با سرعت بالا.

2. گیربکس کرانویل پینیون چندمرحله‌ای
 دارای دو یا چند جفت چرخ‌دنده مخروطی.
مناسب برای نسبت‌های تبدیل بالا (تا 1:100).
پرکاربرد در سیستم‌های نقاله، جرثقیل و بالابرهای سنگین.

3. گیربکس کرانویل پینیون ترکیبی

ترکیب با گیربکس‌های هلیکال، خورشیدی یا حلزونی.
 افزایش راندمان و کاهش فشار روی دنده‌ها.
مناسب برای خطوط تولید و صنایع سنگین.

4. گیربکس کرانویل با ورودی ۹۰ درجه

ورودی و خروجی با زاویه ۹۰ درجه برای فضاهای محدود
 استفاده در پمپ‌ها، کمپرسورها و سیستم‌های دریایی

برندهای گیربکس کرانویل:

با توجه به محبوبیت و کاربردهای متفاوت، این دستگاه هم توسط برندهای ایرانی و هم برندهای معتبر خارجی تولید می‌شود و در ایران قابل خریداری است.

• گیربکس کرانویل شهباز
• گیربکس کرانویل شاکرین
• گیربکس کرانویل sew
• گیربکس کرانویل موتوواریو
• گیربکس کرانویل فلندر
• گیربکس کرانویل چینی